همه دسته ها
    فیلترها

    تاریخچه گلدوزی و هنر گلدوزی

    تاریخچه گلدوزی و هنر گلدوزی

    مهر تو را دل حزین بافته بر قماش جان

    رشته به رشته نخ به نخ تار به تار پو به پو

    هنر نقش آفرینی بر سطوح رویین پارچه به کمک سوزن، نخ و قلاب را سوزن دوزی، نخ دوزی، رو دوزی و یا دوخت های تزیینی می گویند که از وسیع ترین رشته های صنایع دستی است.

    رو دوزی های ایرانی بالغ بر 115 رشته جداگانه همراه 120 نوع دوخت هستند که بسته به عادت ها و سنن اقوام متعدد ایرانی از زمان های مختلف بوجود آمده و ادامه یافته اند. در این میان متاسفانه برخی از این دوخت ها کاملا منسوخ و برخی نیز نیمه جان راه می پیمایند.

    سوزن دوزی یا نخ دوزی یا گلدوزی یکی از روش های دیرینه آرایش جامه است. در غرب ایران قطعاتی از منسوجات سوزن دوزی شده با نقش های پیچیده که تاریخ ساخت آن به شش هزار سال پیش از  میلاد مسیح می رسد پیدا شده است.

    دست دوخته ها به جز جنبه تزیینی و شناسنامه ای در بعضی اوقات به خاطر عقاید مذهبی بر روی کلاه یا پوشاک جلوه گری می کرده است، در قبل از اسلام به جز جنبه تزیینی جنبه طلسم گونه آن نیز مطرح بوده است.

    در بررسی  بقایای کاخ تخت جمشید و کاشی های کشف شده در شوش، لباس های اعیان و درباریان و محافظین آنها به طور برجسته و فاخر تزیین شده و به چشم می خورد.

    به گفته هرو دوت همسر خشایار شاه پارچه های جامه شاه و خویش را خود بافته و می دوخت. از آن دوره تاکنون در دوره های مختلف تاریخی از جمله صفویه و قاجاریه این هنر رواج بسیار داشت اما به مرور زمان و با وابستگی به مدهای خارجی استفاده از این هنرها بسیار کاهش یافت.

    کشفیات بدست آمده از تحقیقات باستان شناسان در نقاط مختلف جهان و دوره های تاریخی نشان می دهد که حتی ریشه های عنصر های اصلی گلدوزی امروزی نیز به ایران باز می گردد که از راه کشورهای ساحل دریا مدیترانه به ایتالیا و اسپانیا رفته و بعدها در سرزمین های دیگر مورد توجه قرار گرفته است.

    این هنر در حوالی قرن 4 میلادی از بیزانس به اروپا رفت و شکل خاص اروپایی را پیدا کرد. در آغاز قرن 13 میلادی جنگجویان صلیبی با دست آورد های خود از غرب به شرق رفتند و نمونه های بارزی از گلدوزی های شرقی را با خود آوردند. در این زمان نوع دیگری از گلدوزی به نان "اپلکه" یا تکه دوزی که ظاهرا محل ابداع آن نیز ایران بوده است پدید آمد که نشان های خانوادگی را گلدوزی کرده و روی لباس نصب می کردند.

    از معروف ترین روش های گلدوزی سبک اسپانیایی بود که به مدت یک قرن سراسر اروپا را فرا گرفت. این روش عبارت بود از زمینه سیاه ابریشم که بر روی آن از نخ های طلایی استفاده می شد.

    نظر خود را بیان کنید